ارسال پاسخ

assoplast.com تاريخچه توسعه پلاستیک ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۵

پلاستيك يك نام عمومي است كه به گستره وسيعي از مواد بي شكل آلي مصنوعي و يا نيمه مصنوعي اطلاق مي‌شود. از پلاستيك ها در ساخت محصولات صنعتي استفاده مي شود. پلاستيك ها نوعا پليمرهايي با جرم مولكولي بالا هستند و ممكن است شامل تركيبات ديگري باشند كه براي بهبود عملكرد و يا كاهش هزينه‌هاي ساختي با آنها اضافه مي‌شود. مونومرهاي پلاستيكي عمدتا تركيبات آلي مصنوعي و يا طبيعي هستند. واژه پلاستيك از كلمه اي يوناني اقتباس شده كه به معناي قالب گيري است. اين معني به نرمي و انعطاف‌پذيري و نيز مومساني (plasticity)

به گزارش انجمن صنایع همگن پلاستیک، توسعه پلاستيكها از حدود ١٨٦٠ آغاز شد. در اين تاريخ يك شركت محصولات تفريحي آمريكايي به نام پلان و كولاندر جايزه‌اي دههزار دلاري براي فردي كه بتواند ماده جايگزين مناسبي براي عاج فيل طبيعي بسازد، پيشنهاد کرد. يكي از شرك‍تكنندگان در اين مسابقه «هيکات» بود كه يك مشتق سلولزي براي شركت در مسابقه ابداع کرد. او اين محصول را بعدها تحت نام سلولوئيد به ثبت رساند. اين ماده به موفقيت تجاري دست يافت به طوري‌كه در محصولات مختلفي از قبيل روكش دندان گرفته تا يقه پيراهن آقايان بهكار رفت.

در طول چند دهه بعد مواد پلاستيكي متنوعي ابداع شد كه شامل برخي پليمرهاي طبيعي تغيير يافته مانند رايون كه از سلولز ساخته شده بودند. اندك زماني پس از آغاز قرن بيستم، «لئو هندريك» يك شيميدان بلژيكي آمريكايي، اولين پلاستيك كاملا مصنوعي را ساخت كه تحت نام تجاري باكاليت به فروش رفت.

در ١٩٢٠ جهشي در توسعه مواد پلاستيكي به وقوع پيوست. يك شيمي‌دان آلماني به نام «هرمان اشتودينگر» اين نظريه را ارائه كرد كه پلاستيك‌ها از مولكول‌هاي بسيار بزرگي كه توسط پيوندهاي شيميايي به يكديگر متصل شده‌اند، ساخته شده‌اند. اين نظريه منجر به رشد پژوهش در زمينه پلاستيك‌ها شد. بسياري از محصولات پلاستيكي در طول دهه ١٩٢٠ و ١٩٣٠ ساخته شدند كه شامل نايلون، متيل متاكريلات (پلكسي گلاس) و بلاخره تفلون مي‌شدند.

نايلون اولين بار توسط «والاس اچ. كاروترز» از شركت ديوپونت (DuPont ) ساخته شد اما در ابتدا ويژگي مفيدي براي آن پيدا نشده بود. نايلون در شكل اوليه خود يك ماده چسبنده با پيوستگي ساختاري اندك است. بعدها كشف شد كه با كشيدن اين ماده مي‌توان يك تسمه محكم و نازك ساخت كه داراي استحكام كافي است.

كشف تفلون كاملا بهصورت تصادفي صورت گرفت. در ١٩٣٨ يكي از محققان شركت ديوپونت بهنام «روي پلانكت» با استفاده از تترا فلورواتيلن گازي آزمايشاتي را براي تهيه يك ماده خنك كننده (refrigrant) انجام داد. او حدود ٥٠ كيلوگرم از ماده‌اي به نام شيميايي تهيه كرده و آن‌ها را در استوانه‌هاي فولادي ذخيره كرد. وقتي او مدت زماني بعد شير يكي از استوانه‌ها را باز كرد، هيچ گازي از آن خارج نشد. او استوانه را بريد و داخل آن يك ماده پليمري يافت كه حتي در حرارت‌هاي بالا نيز ذوب نشده و از نظر شيميايي خنثي بود. اين ماده كه داراي چسبندگي نيز نبود به عنوان پوشش ظروف پخت و پز بهكار رفت. جالب است كه اولين مورد استفاده عملي تفلون در پروژه بمب اتمي آمريكا در طول جنگ جهاني دوم بود كه به عنوان درزبند ظروف نگهداري گاز هگزا فلورايد اورانيوم كه گازي است بسيارخورنده، بهكار مي‌رفت.

بسياري از كشورها در طول جنگ جهاني دوم با كمبود مواد خام طبيعي مواجه شدند. آلمان براي جبران كمبود صمغ طبيعي به صنايع پلاستيك رو آورد. لاستيك مصنوعي به عنوان جايگزين مناسبي براي اين ماده طبيعي ساخته شد. با ورود ژاپن به جنگ جهاني دوم، آمريكا قادر به وارد كردن كائوچو، ابريشم و بسياري از فلزات از كشورهاي شرق دور نبود. در نتيجه آمريكا به صنايع پلاستيك روي آورد و نايلون در بسياري از كالاهاي صنعتي بكار رفته و پلي استر نيز در ساخت زره و ساير محصولات نظامي مورد استفاده قرار گرفت. توليد لاستيك مصنوعي نيز با جهشي مواجه شد.

پس از جنگ پيشرفت در صنايع پلاستيك همچنان ادامه سافت و پلاستيك‌ها در بسياري از كالاها جاي فلزات را گرفتند. در ١٩٥٣ شيميدان آلماني «كارل زيگلر» پلي اتيلن را ابداع کرد و سال بعد نيز «گيوليو ناتا» شيمي‌دان ايتاليايي پلي پروپيلن را ابداع نمود. اين دو ماده هم اكنون بيشترين استفاده را در صنايع دارند. اين دو دانشمند به اتفاق هم جايزه نوبل ١٩٦٣ شيمي را از آن خود كردند.

امروزه تلاش براي يافتن مواد جديد پلاستيكي همچنان ادامه دارد و راه‌هاي جديد و مهيجي براي استفاده از مواد پلاستيكي موجود ابداع شده است كه بهسرعت جاي چوب و شيشه را گرفته‌اند.

نویسنده: میثم عمارتی

نظرات

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد

اخبار مرتبط